Kartal’da akşam camı açınca gelen koku
![soba-kokusu](https://www.kartal24.com/dosyalar/2021/01/soba-kokusu-812x609.avif)
Son zamanlarda havaların soğuması ve ekonomik nedenlerle doğalgaz kullanmayı tercih etmeyenler nedeniyle soba kullanımının artmasıyla beraber hava kirliliği en önemli çevre sorunlarından biri haline geldi. Özellikle Kartal’da camı açan insanlar dışarıdan gelen keskin bir karbon monoksit kokusundan dolayı büyük rahatsızlık yaşıyor.
Mayo Clinic‘e göre havada çok fazla karbon monoksit olduğunda, vücudunuz kırmızı kan hücrelerinizdeki oksijeni karbon monoksit ile değiştirir. Bu, ciddi doku hasarına ve hatta ölüme neden olabilir. Kan dolaşımınızda karbon monoksit biriktiğinde karbon monoksit zehirlenmesi meydana gelir. Karbon monoksit, benzin, odun, propan, odun kömürü veya diğer yakıtların yakılmasıyla üretilen renksiz, kokusuz, tatsız bir gazdır. Özellikle kış aylarında havaların soğumasıyla soba kullanımının artması nedeniyle havaya karbon monoksit salınımı artışa geçer.
En kirli hava Kartal’da
İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstatistik Ofisi tarafından açıklanan bir rapora göre İstanbul’da en yüksek hava kirliliği Kartal, Ümraniye ve Kadıköy istasyonlarında ölçüldü. En düşük hava kirliliği ise Kandilli, Sarıyer ve Büyükada istasyonlarında kaydedildi. Bu, Kartal’da hava kalitesinin ne denli kötü olduğunun göstergesi oldu.
Odun ve kömür ısıtmasından kaynaklanan emisyonları solunum ve kardiyovasküler gibi ciddi sağlık etkilerine neden olur. Odun ve kömür yakma ayrıca kanserojen bileşikler yayar.
Soba kullanımı hava kirliliği yapar
Türkiye’de odun, kömür ve diğer katı yakıtlar konut için kullanılmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü‘nin (DSÖ) raporuna göre, odun ve kömürle konut ısıtması, önemli bir ortam (dış ortam) hava kirliliği kaynağıdır; doğrudan maruz kalma veya dışarıdan sızma yoluyla önemli iç hava kirliliğine de neden olur.
Özellikle dış mekan partikül oranı aerodinamik çapı 2,5 mikrometreden (PM2,5) az olan maddelerin çoğu soba gazları nedeniyle oluşur. Odun ve kömür ısıtmadan kaynaklanan emisyonlar solunum gibi ciddi sağlık etkileri ve kardiyovasküler mortalite ve morbidite nedenidir. Odun ve kömür yakma da kanserojen bileşikler yayar. Her yıl binlerce erken ölüm konut kaynaklı ortam hava kirliliği nedeniyle gerçekleşir.
Havayı kirletiyorlar, çevreyi umursamıyorlar
Konut ısıtması birçok kişinin ihtiyaç duyduğu enerji hizmeti açısından çok önemlidir. Elektrik ve doğal gaz yaygın olsa bile, konut için katı yakıt kullanımı ile ısıtma yaygın bir uygulama olmaya devam ediyor. Katı ısıtma yakıtları öncelikle odun ve kömür içerir. Yakıtların çoğu ev gibi küçük ortamları ısıtmak için sobalar veya apartmanlar veya bölge ısıtması için kazanlarda küçük ölçekte yakılır.
Şu anda katı yakıtların çoğu alan ısıtma, nedeniyle yakıtı tam olarak yakmaz düşük yanma sıcaklıklarına ve diğer sınırlamalara sahiptir. Bu, birim yakıt başına nispeten yüksek emisyonlar, PM2.5 ve karbon monoksit (CO) gibi iki büyük hava kirleticiye sonuç olur. Küçük ölçekli katı yakıt yanması da önemli bir siyah karbon kaynağı (BC) olur. BC, PM2.5’in bir bileşenidir ve iklimi ısıtır. Kömür konut ısıtması için kullanıldığında kükürt ve diğer emisyonlara neden olur.